پیشرفت و تعالی

امروزه پیشرفت و رسیدن به موفقیت آرزوی هر انسانی است و این امر در بین جوانان بسیار چشمگیرتر بوده و از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است.

 ما به لحظه اي از تاريخ رسيده ايم كه خودباوري – كه همواره يك نياز بسيار مهم رواني بوده است – به صورت يك نياز فوري اقتصادي درآمده است. براي هماهنگ شدن با دنياي پيچيده، چالشي و رقابتي اين زمانه بايد به صفت خودباوري متصف بود.

    اينك ما در جهاني زندگي مي كنيم كه اقتصاد آن جهاني و مشخصات آن از اين قرار است: دگرگوني سريع، پيشرفت هاي پي درپي علمي و تكنولوژيك و رقابت در حد و اندازه اي كه تاكنون سابقه نداشته است. اين پيشرفت ها، نياز به تعليم و تربيت و آموزش را در قياس با نسل هاي قبل بيشتر كرده است و هركس كه با كسب و كار سروكار داشته باشد، اين نكته را مي داند، اما نكته اي كه به خوبي درك نشده، اين است كه پيشرفت ها به نوبه خود، نيازهاي ديگري را بر منابع روانشناختي ما تحميل مي كنند. به خصوص لازمه پيشرفت، داشتن ظرفيت بيشتر براي نوآوري، خودمديريت، مسئوليت شخصي و خوديابي است. داشتن اين ظرفيت ها براي همه افراد خواه مديريت ارشد، خواه سرپرستان و حتي تازه كاران لازم است.

 انسان موجودى است که براى زندگى در اجتماع ساخته شده و تکامل مادى و معنوى او نيز در همين است که زندگى جمعى داشته باشد. افراد جامعه شخصيت خود را از اجتماع کسب مى‌کنند.

در قرآن کریم می توان چند اصل را به عنوان  عنصر افزایش  پیشرفت و ترقی هم در زندگی دنیوی و همچنین  حیات  آخروی  نام برد. مثل :

توکل ، تفکر  ، صبر  ، شکر        

توکل

توکل به معنای واگذاری کارها به دیگری هست.در حقیقت کسیکه کاری را باید انجام بدهد اما قادر به انجام دادن آن به خوبی نیست کارهای خود را به دیگری واگذار می نماید.در این نظام خلقت هیچ انسانی قادر نیست موفقیتهای خودش را مستقیما بدست آورد.بلکه در مواقعی چند لازم است تا دیگری را در کار خود سهیم نماید.با این بیان انسان باید بخشی از کارهای را  که مطابق با قدرت او نیست  به خداوند واگذار نماید.پی حقیقتا  توکل به خدا این نیست که انسان کاملا گردن خود را از وظایف مبری کند.بلکه آن چیزهای که مربوط به خداوند می باشد را به عهد خداوند انسان واگذار  کند و آن مورادی که مربوط به خود انسان می شود را انسان باید مستقیما به انجام برساند.

خداوند در باره توکل در قرآن می فرماید:

 ‌« وَيَرْزُقْهُ مِنْ حَيْثُ لَا يَحْتَسِبُ وَمَن يَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ فَهُوَ حَسْبُهُ إِنَّ اللَّهَ بَالِغُ أَمْرِهِ قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَيْءٍ قَدْرًا » سوره طلاق ۳

و او را از جايى كه گمان ندارد روزى مى‏دهد؛ و هر كس بر خدا توكّل كند، كفايت امرش را مى‏كند؛ خداوند فرمان خود را به انجام مى‏رساند؛ و خدا براى هر چيزى اندازه‏اى قرار داده است!

این آیه شریفه به خوبی بیانگر این مطلب هست که توکل نقش بسزایی در پیشرفت و ترقی دارد.و ظهور این آیه در پیشرفت مادی کاملا مشهود است.

تفکر

در خیلی از آیات خداوند امر به تفکر می کند برای عبرت و هدایت و حکمت آموزی
مانند
 « أَوَلَمْ يَنظُرُواْ فِي مَلَكُوتِ السَّمَاوَاتِ وَالأَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّهُ مِن شَيْءٍ وَأَنْ عَسَى أَن يَكُونَ قَدِ اقْتَرَبَ أَجَلُهُمْ فَبِأَيِّ حَدِيثٍ بَعْدَهُ يُؤْمِنُونَ » اعراف ۱۸۵
آيا در حكومت و نظام آسمانها و زمين، و آنچه خدا آفريده است، (از روى دقت و عبرت) نظر نيفكندند؟! (و آيا در اين نيز انديشه نكردند كه) شايد پايان زندگى آنها نزديك شده باشد؟! (اگر به اين كتاب آسمانى روشن ايمان نياورند،) بعد از آن به كدام سخن ايمان خواهند آورد؟! 

 « إِنَّ شَرَّ الدَّوَابَّ عِندَ اللّهِ الصُّمُّ الْبُكْمُ الَّذِينَ لاَ يَعْقِلُونَ » انفال ۲۲
بدترين جنبندگان نزد خدا، افراد كر و لالى هستند كه انديشه نمى‏كنند. 

 « وَلَوْ شَاء رَبُّكَ لآمَنَ مَن فِي الأَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيعًا أَفَأَنتَ تُكْرِهُ النَّاسَ

حَتَّى يَكُونُواْ مُؤْمِنِينَ » یونس 99
و اگر پروردگار تو مى‏خواست، تمام كسانى كه روى زمين هستند، همگى به (اجبار) ايمان مى‏آوردند؛ آيا تو مى‏خواهى مردم را مجبور سازى كه ايمان بياورند؟! (ايمان اجبارى چه سودى دارد؟!) 

حداقل چیزی که ما از این آیات برداشت کنیم اینست که تفکر باعث روشن شدن خیلی از مجهولات و همچنین باعث یافتن مسیر مناسب برای رشد و ترقی هست.

صبر

در بسیاری از آیات امر به صبر شده و به گونه ای بیانگر این نکته هست که رحمت خداوند به صابران نازل می شود .از این رو صبر عامل موثری برای پیشرفت خواهد بود:
 « وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوفِ وَالْجُوعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الأَمَوَالِ وَالأنفُسِ وَالثَّمَرَاتِ

وَبَشِّرِ الصَّابِرِينَ » البقره 155
قطعاً همه شما را با چيزى از ترس، گرسنگى، و كاهش در مالها و جانها و ميوه‏ها، آزمايش مى‏كنيم؛ و بشارت ده به استقامت‏كنندگان! 
 « وَاصْبِرْ فَإِنَّ اللّهَ لاَ يُضِيعُ أَجْرَ الْمُحْسِنِينَ »  هود 115
و شكيبايى كن، كه خداوند پاداش نيكوكاران را ضايع نخواهد كرد!

شکر

در قرآن آیاتی هست که بیانگر این نکته هست که شکر خداوند باعث ازدیاد نعمت می شود بنابر این شکر خداوند یک خاصیت ذاتی در پی دارد و آن هم ازدیاد نعمت هست.اگر بنا باشد که ما با نعمت خداوند رشد داشته باشیم ،شکر باعث زیاد شدن نعمت می شود که   رشد و ترقی را متعاقب خواهد بود.خداوند در این باره می فرماید: 
 « مَّا يَفْعَلُ اللّهُ بِعَذَابِكُمْ إِن شَكَرْتُمْ وَآمَنتُمْ وَكَانَ اللّهُ شَاكِرًا عَلِيمًا »  نساء ۱۴۷
خدا چه نيازى به مجازات شما دارد اگر شكرگزارى كنيد و ايمان آوريد؟ خدا شكرگزار و آگاه است. (اعمال و نيّات شما را مى‏داند، و به اعمال نيك، پاداش نيك مى دهد.) 
 « وَإِذْ تَأَذَّنَ رَبُّكُمْ لَئِن شَكَرْتُمْ لأَزِيدَنَّكُمْ وَلَئِن كَفَرْتُمْ إِنَّ عَذَابِي لَشَدِيدٌ » ابراهیم ۷
و (همچنين به خاطر بياوريد) هنگامى را كه پروردگارتان اعلام داشت: «اگر شكرگزارى كنيد، (نعمت خود را) بر شما خواهم افزود؛ و اگر ناسپاسى كنيد، مجازاتم شديد است!» 

منبع : www.almobin.ir

اساسا علت پیشرفت غرب دوری از ذهن گرایی و نظریه پردازی صرف  بود، و توجه به  تجربه ، واقعیت های بیرون ، طبیعت و جهان ماده است . و دیدیم در این چند قرن اخیر چطور بشر در علوم طبیعی و انسانی پیشرفت های چشمگیری به دست آورد و همه آن مرهون تغییر روش در علم بود. در حالی که در گذشته دانشمندان تنها به ذهن گرایی و فلسفه و امور ماورایی علاقمند بودند . و اگر آنها در جزیره ای بدون انسان ساکن می شدند ، در کار علمی شان خللی وارد نمی شد.( اگر چه نمی توان  منکر فایده علوم ذهنی و ماورایی شد ،امری که غرب دچار آن شد و تمام امور وعلوم ذهنی ،عقلی وبه تبع آن دین را هم منکر شدند و آنها هم دچار افراط شدند.)اما تنها دانستن علوم به آنها و وبکار بردن روش این علوم در دیگر علوم کاری است اشتباه .